SỐ LƯỢT TRUY CẬP

0
6
9
7
2
7
3
Nghiên cứu - Trao đổi Thứ Tư, 12/10/2016, 14:05

Khử dư lượng hóa chất, thuốc bảo vệ thực vật tồn dư trong rau, củ bằng dầu ăn

Rau củ là loại thực phẩm quan trọng không thể thiếu trong cuộc sống chúng ta, chúng cung cấp chất xơ, nhiều chất hoạt tính sinh học, đặc biệt là các muối khoáng có tính kiềm, các vitamin, các chất pectin và axit hữu cơ,… tác dụng xúc tác cho nhiều hoạt động quan trọng trong cơ thể như: Hấp thu và trao đổi các chất; giúp bài tiết các chất bã và các vi khuẩn độc hại ra ngoài cơ thể;…

 

Nhưng hiện nay, nhiều loại thực phẩm có dư lượng hóa chất, thuốc bảo vệ thực vật độc hại (TBVTV) của Trung Quốc đã và đang xâm nhập vào Việt Nam mạnh mẽ như: Nấm tươi, táo, cá rô phi, cá tuyết, táo, tỏi, gừng, nho, lê,… rất khó phân biệt các loại rau sạch và an toàn cho sức khỏe với các loại rau bị nhiễm TBVTV. Mặc dù dư lượng TBVTV rất nhỏ (tính bằng mg), nhưng nếu hàm lượng này tích tụ lâu ngày vào cơ thể người, thì sẽ trở thành mối nguy gây ra nhiều căn bệnh nan y. Theo Trung tâm Khoa học và Môi trường (CSE) cho biết, mức dư lượng của thuốc trừ sâu trên trái cây quá cao, sẽ gây độc tố trong cơ thể, gây hại cho hệ thần kinh. Ngoài ra, nó còn gây ảnh hưởng đến cơ quan sinh sản, thậm chí gây ung thư.

 


Ảnh. Tỏi Trung Quốc lớn hơn tỏi Lý Sơn, tỏi Đà Lạt (Ảnh: Chi cục Bảo vệ Thực vật tỉnh Lâm Đồng).

 

 

 


Do cuộc sống bận rộn, chúng ta chỉ có thể thực hiện các giải pháp đơn giản để loại nhanh một phần các dư lượng TBVTV tồn dư trong rau, củ. Một trong các cách này là sử dụng dấm ăn, đây là nguyên liệu rẻ tiền và rất thông dụng, cách sử dụng cũng dễ dàng là rửa sạch rau, củ, sau đó cho nước sạch vừa ngập (để tăng hiệu quả có thể sử dụng nước ấm), pha thêm khoảng 10% so với liều lượng nước ngâm rau, củ.

 

Thành phần của dấm gồm có 20 loại acid amin và 16 loại acid hữu cơ, trong đó thành phần chính là axit axêtic (CH3COOH, có nồng độ khoảng 5%), quá trình khử dư lượng TBVTV tồn dư trong rau, củ theo nguyên lý phản ứng hóa học giữa các phân tử thuốc TBVTV và axit axêtic như sau:

 - Các hóa chất thuốc bảo vệ thực vật có nhiều loại, có thể chia theo cấu tạo hóa học như sau:

 

Bảng phân loại theo cấu tạo hóa học

Nhóm 1

Nhóm 2

Các thuốc hữu cơ tổng hợp

Các thuốc vô cơ

Được tạo thành từ các nguyên tố C, H, O,… tạo thành các vòng Benzene hay dị vòng: Lân hữu cơ, Clo hữu cơ, thủy ngân hữu cơ, cấc dẫn xuất nitro và clo của phenol,…

Được tạo thành từ các nguyên tố tự nhiên không chứa carbon.

Một số chất điển hình

Clo hữu cơ: Công thức chung là chứa Cl và C, H, O,… tạo thành các vòng Benzene hay dị vòng, như DDT và 666.

Lân hữu cơ: Công thức chung là chứa Photpho và C, H, O,… như Wolfatox (parathion metyl), Malathion, Diázinon, Dimethoate (Bi 58.. .)

Asenit natri, aseniat canxi, sulfat đồng (CUSO4)

 

 

 

Qua “Bảng phân loại theo cấu tạo hóa học” vừa nêu, cho thấy cấu tạo chung của TBVTV là các liên kết este, do đó liên kết có thể bị phá hủy bằng “phương pháp thuỷ phân” trong môi trường axit. Vì axit axetic là một axit yếu, có thể cung cấp một ion H+ (proton) làm nồng độ H+ trong nước tăng, tạo ra gốc liên kết là axetat (CH3COO), chính các ion H+ là các tác nhân tấn công vào các liên kết este của các phân tử thuốc TBVTV hữu cơ và làm thay đổi anion trong các TBVTV vô cơ, do đó có thể chuyển hóa thành các chất khác không độc hoặc ít độc hơn.

 

Ví dụ phản ứng thủy phân Thiophos (Parathion)-một thuốc trừ sâu  thuốc trừ ve bét rất mạnh xảy ra như sau: Liên kết este (C2H5O)2P(S)-OC6H4NO2 bị “bẻ gãy”:

 (C2H5O)2P(S)-OC6H4NO2 + H2O (đk: t0, H+)H-OC6H4NO2 +(C2H5O)2P(S)-OH

 Ngoài công dụng giảm dư lượng TBVTV, thì axit axetic trong dấm ăn có thể phá vỡ pH của các tế bào vi khuẩn, do đó nó còn có tính diệt khuẩn.

 Dấm ăn có nhiều công dụng trong cuộc sống, tuy nhiên người dùng cần lưu ý sử dụng đúng loại dấm ăn chất lượng biết rõ nguồn gốc, để tránh sử dụng nhầm loại không bảo đảm cho sức khỏe.

Minh Nghi

Tài liệu tham khảo: TS. Lê Quốc Tuấn-Khoa MT&TN, ĐH. Nông Lâm; Viện SKNN&MT; hóa học ngày nay.

 

 

 


Số lượt người xem: 346 Bản inQuay lại
Xem theo ngày Xem theo ngày