SỐ LƯỢT TRUY CẬP

0
6
8
0
2
1
2
Nghiên cứu - Trao đổi Thứ Hai, 08/10/2018, 15:00

Trao đổi một số kinh nghiệm trong công tác dạy nghề Nông nghiệp cho lao động ở nông thôn

Hiện nay nhân lực trong ngành nông nghiệp chiếm khoảng 47% tổng lao động, nhưng mới có khoảng hơn 20% lực lượng lao động này được học nghề. Trong khi vai trò của ngành nông nghiệp vẫn được coi là “ Bệ đỡ” của ngành kinh tế. Số lượng và chất lượng nguồn nhân lực của ngành nông nghiệp đã có bước phát triển nhanh chóng trong những năm gần đây, nhờ hệ thống các trường cao đẳng kỹ thuật và đại học  đa ngành được thành lập ở nhiều tỉnh, thành trong cả nước, nhất là vùng ĐBSCL. Tuy nhiên nguồn nhân lực trong lĩnh vực nông nghiệp vừa thiếu, lại vừa thừa. Thừa lao động phổ thông, chưa được đào tạo chuyên môn, thiếu lao động có tay nghề và kinh nghiệm chuyên môn, nhất là  trong lĩnh vực quản lý chuyên ngành và quản lý doanh nghiệp vừa và nhỏ( trang trại, HTX). Phần lớn cán bộ kỹ thuật kiêm công tác quản lý.

Theo báo cáo của Bộ Lao động, Thương bình và Xã hội cho biết đến nay có trên 200 ngàn cử nhân và thạc sĩ chưa tìm được việc làm; cứ 10 doanh nghiệp được phỏng vấn thì có 6 doanh nghiệp phàn nàn về chất lượng đào tạo của các trường đạo học và cao đẳng.

Sở dĩ có tình trạng trên là do cơ cấu đào tạo bất hợp lý. Tỷ lệ đào tạo trên đại học là 1, trung học chuyên nghiệp là 1,3 và công nhân kỹ thuật là 0,92; trong khi thế giới tỷ lệ này là: 1- 4 - 10. Như vậy là thừa thày, thiếu thợ.

Còn theo WB nếu lấy thang điểm 10 thì chất lượng nguồn nhân lực của Việt Nam là 3,79( xếp thứ 11/12 nước Châu Á tham gia xếp hạng); trong khi Hàn Quốc 6,91, Ấn Độ 5,76;  Malaysia 5,59, Thái Lan là 4,94.

Đây cũng là một trong những nguyên nhân làm cho năng  suất lao động trung bình củaViệt Nam thấp. Vì vậy muốn nâng cao năng suất lao động của Việt Nam nói chung và trong lĩnh vực nông nghiệp nói riêng thì phải áp dụng đồng bộ nhiều giải pháp như: chính sách hạn điền, chính sách hỗ trợ doanh nghiệp tư nhân,  đưa công nghiệp chế biến nông sản về nông thôn để thu hút lao động, chuyển lao động sang lĩnh vực phi nông nghiệp, cùng với đổi mới chính sách lao động tiền lương, chính sách tín dụng vv…thì việc tiếp tục đẩy mạnh, cải tiến công tác dạy nghề nông nghiệp cho lao động ở nông thôn cũng cần phải tiếp tục quan tâm, chỉ đạo thực hiện để đạt hiệu quả cao hơn.

Mặc dù, trong những năm gần đây công tác dạy nghề nông nghiệp cho lao động ở nông thôn đã được Chính phủ và Bộ Lao động Thương binh và Xã hội, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn và các tỉnh, thành chỉ đạo thực hiện một cách khá quyết liệt. Bước đầu công tác dạy nghề đã và đang đem lại hiệu quả thiết thực, Việc phối hợp giữa các ban, ngành, đoàn thể các cấp khá chặt chẽ. Trình độ và kỹ năng của lực lượng giáo viên dạy nghề đã được nâng lên, giáo trình, giáo án được cải tiến, công nghệ thông tin đã được áp dụng khá rộng rãi, cập nhật kịp thời những thông tin mới; tỷ lệ giải quyết việc làm sau đào tạo được nâng lên không ngừng.

Tuy nhiên, bên cạnh những mặt làm được, công tác dạy nghề nông nghiệp cho lao động ở nông thôn ở một số nơi cũng còn bộc lộ một số hạn chế như: việc chọn đối tượng chưa sâu sát, có một số học viên chưa hoàn toàn đi học theo nhu cầu thực tế của gia đình, mà theo phong trào; một số ít đi học để được nhận phần hỗ trợ tiền ăn( đối tượng 1), hay cây, con giống là chính, nên sau khi nhận được vật tư là nghỉ học hay lúc học, lúc nghỉ; không tự giác trong học tập, học xong không giải quyết được việc làm như cam kết ban đầu. Một số giáo viên tuy có bằng cấp chuyên môn, nhưng kinh nghiệm giảng dạy và kỹ năng sư phạm chưa tốt, chưa cập nhật kịp thời những thông tin mới. Hạn chế lớn nhất là phần thực hành, nhiều học viên chưa thực sự quan tâm, xem nhẹ kỹ năng thực hành, coi đó là những việc đơn giản bản thân đã biết, nên không tận tâm rèn luyện. Vì vậy hiệu quả dạy nghề một số lớp chưa đạt được kết quả như mong muốn.

                                                                                                                       
    
 

Học viên lớp dạy nghề nhân giống lúa ở ấp Láng Giài-TT Hòa Bình đang đi thăm mô hình.

( Ảnh Ngọc Oanh – TT Khuyến nông)

Muốn nâng cao hiệu quả công tác dạy nghề nông nghiệp cho lao động ở nông thôn cần tiếp tục làm tốt hơn một số vấn đề sau:

 

Một là, tổng kết đánh giá, rút kinh nghiệm. Trong thời gian qua mặc dù công tác dạy nghề đã có nhiều tiến bộ, chất lượng và hiệu quả đã được nâng cao một bước. Tuy nhiên cũng có nơi, có những lớp dạy nghề còn mang tính phong trào, chưa đáp ứng đúng nguyện vọng của người dân, lực lượng giáo viên tham gia dạy nghề cũng còn hạn chế; điểm hạn chế lớn nhất là tỷ lệ học viên được giải quyết việc làm sau đào tạo chưa cao.. Những vấn đề này cần phải được tổng kết, đúc rút kinh nghiệm và chấn chỉnh kịp thời.

 

Hai là, công tác tuyên truyền. Mặc dù nhận thức, trình độ sản xuất của đại bộ phận nông dân đã được nâng lên một bước. Tuy nhiên do khoa học công nghệ phát triển nhanh chóng, yêu cầu của thị trường về chất lượng nông sản ngày càng cao, biến đổi khí hậu và thời tiết cực đoan làm cho dịch bệnh trên cây trồng, vật nuôi diễn biến phức tạp, khó lường. Vì vậy công tác nâng cao nhận thức cộng đồng, nâng cao kỹ năng sản xuất cho người lao động vẫn phải tiếp tục tuyên truyền và quan tâm hơn nữa.
 

Ba là, công tác chỉ đạo, quản lý. Công tác chỉ đạo quản lý đối với công tác dạy nghề cũng cần tiếp tục quan tâm. Hàng năm cần chủ động xây dựng kế hoạch từ cơ sở, tổng hợp, phân bổ kinh phí đúng đối tượng, quan tâm đến vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc. Quan tâm đến những đối tượng cây trồng, vật nuôi chủ lực có lợi thế của tỉnh và các lĩnh vực cần tái cơ cấu để nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững, nâng cao thu nhập cho mọi đối tượng nông dân, nhất là đối tượng nghèo và cận nghèo.
 

Bốn là, công tác tuyển sinh. Chất lượng đào tạo nghề phụ thuộc rất lớn vào công tác tuyển sinh. Trước hết phải chọn đúng đối tượng có nhu cầu thực sự và hoàn toàn tự nguyện. Học viên phải đúng độ tuổi quy định và phải biết đọc, biết viết. Học viên phải có điều kiện theo học đúng thới gian biểu quy định và ổn định số lượng đủ thời gian đào tạo, tránh người trong gia đình thay nhau đi học và học một cách không tự giác.

 

Năm là, bổ sung chương trình, cải tiến chương trình, giáo trình, giáo án giảng dạy. Mặc dù đã có chương trình khung đối với từng lớp đào tạo. Tuy nhiên phải tùy tiểu vùng sinh thái, tùy điều kiện tự nhiên, thời tiết, thổ nhưỡng của vùng đó mà có sự điều chỉnh cho phù hợp. Ngoài việc tăng cường thời gian thực hành, cũng cần bố trí thời gian chiếu phim tư liệu minh họa để học viên dễ hiểu và áp dụng vào điều kiện sản xuất cụ thể của gia đình mình.

 

Sáu là, lựa chọn lực lượng giáo viên. Lực lượng giáo viên dạy nghề hiện nay rất lớn, đủ mọi ngành nghề. Tuy nhiên một số giáo viên thiếu kỹ năng sư phạm, không có sở trường thuyết trình; nên mặc dù có bằng cấp cao, nhưng có khi khả năng truyền đạt và truyền tải thông tin cho học viên lại hạn chế. Vì vậy cần lựa chọn lực lượng giáo viên phải đảm bảo hài hòa cả kỹ năng sư phạm, trình độ chuyên môn và kinh nghiệm, kỹ năng dạy nghề; đặc biệt là kỹ năng hướng dẫn thực hành theo kiểu “ cầm tay chỉ việc”

 

Bảy là, công tác kiểm tra, giám sát. Mặc dù công tác dạy nghề những năm qua chưa sảy ra vấn đề gì nổi cộm. Tuy nhiên việc tăng cường công tác kiểm tra, giám sát vẫn phải thực hiện thường xuyên; qua đó  sớm phát hiện những mặt còn hạn chế để uốn nắn, khắc phục, nhằm đảm bảo cho công tác dạy nghề đạt hiệu quả cao hơn.
 

Tám là, hỗ trợ khởi nghiệp, giải quyết việc làm sau đào tạo. Để khắc    phục hạn chế lớn nhất này, các cấp, các ngành, các đoàn thể chính trị xã hội và chính quyền địa phương cần lồng ghép các chương trình, dự án, các nguồn quỹ và nguồn tài chính của các tổ chức phi chính phủ; nhất là việc xây dựng các dự án nhỏ, khả thi để vay tín chấp các tổ chức tín dụng, giúp học viên sau đào tạo giải quyết dược việc làm và nâng cao thu nhập.

 

Chín là, sơ kết, tổng kết, đúc rút kinh nghiệm. Hàng năm và định kỳ 3 năm, 5 năm một lần các địa phương và ngành chuyên môn nên tổng kết đánh giá kết quả công tác đào tạo nghề, qua đó đánh giá hiệu quả công tác này, cũng như tìm ra những mặt còn hạn chế, đề ra giải pháp để phát huy những mặt đã làm được và khắc phục những mặt còn hạn chế, cũng như đề xuất chính sách, giải pháp với các cấp có thẩm quyền, để công tác đào tạo nghề đem lại hiệu qủa cao hơn.

 

Mười là, công tác thi đua khen thưởng.  Công tác thi đua khen thưởng nếu làm tốt, sẽ tạo ra động lực to lớn, góp phần đẩy mạnh phong trào phát huy sáng kiến, cải tiến trong công tác dạy nghề; kế cả tập thể, cá nhân, cả giáo viên và cán bộ làm công tác quản lý dạy nghề.

 

Nếu thực hiện đồng bộ một số giải pháp trên chắc chắn công tác dạy nghề nông nghiệp cho lao động ở nông thôn sẽ đạt được mục tiêu để ra, góp phần thực hiện thắng lợi các mục tiêu kinh tế - xã hội mà Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XII đã đề ra.


 

                                                                      TS Nguyễn Xuân Khoa

                                                            PCT Liên hiệp các hội KHKT Bạc Liêu

 


 

 


 

 

 

 


Số lượt người xem: 141 Bản inQuay lại
Xem theo ngày Xem theo ngày