SỐ LƯỢT TRUY CẬP

0
7
3
7
7
8
0
Nghiên cứu - Trao đổi Thứ Hai, 03/12/2018, 10:15

Mô hình luân canh tôm – lúa thích ứng với biến đổi khí hậu

Bạc Liêu, là một trong những tỉnh nuôi tôm nước lợ trọng điểm của vùng Đồng bằng sông Cửu Long, với các hình thức nuôi siêu thâm canh, thâm canh, bán thâm canh, quãng canh cải tiến, nuôi luân canh, nuôi kết hợp tôm-cua-cá và tôm lúa. Trong đó mô hình tôm-lúa tập trung chủ yếu ở các huyện phía Bắc Quốc lộ 1A: Hồng Dân, Phước Long và thị xã Gía Rai. Mô hình được ngành Nông nghiệp đánh giá canh tác đạt hiệu quả, bền vững, đặt biệt là thân thiện với môi trường.

 

Trong đó mô hình tôm -  lúa khi chuyển đổi từ những vùng trồng lúa kém hiệu qủa năm 2001, toàn tỉnh có gần 6 ngàn ha đến nay tỉnh đã có trên 33 ngàn ha, là mô hình đã được nông dân Bạc Liêu áp dụng từ nhiều năm nay và được các nhà khoa học xác định là mô hình có khả năng thích ứng khá tốt với biến đổi khí hậu.

 

 

Ảnh 1: Mô hình tôm càng xanh xen lúa tại xã Phong Tân, thị xã Giá Rai (ảnh Minh Phát)

 

Thực tế của nông dân sản xuất nhiều năm qua cho thấy, việc trồng lúa trên đất nuôi tôm không xãy ra sự “xung đột” nào  về sử dụng nguồn nước lợ, ngọt trong quá trình sản xuất mà còn là mô hình sản xuất rất “thông minh”. Vào mùa khô, nước ngoài sông rạch mặn, thì lấy vào nuôi tôm sú, đến mùa mưa xuống nông dân lại lấy nước ngọt vào trồng lúa. Nuôi tôm sau vụ lúa nền đáy ruộng nuôi đã được khoáng hóa, hạn chế được tình trạng đất bị lão hóa do đất bị ngập mặn lâu dài; đồng thời cắt mầm bệnh trong ruộng nuôi khi trồng lúa, môi trường được ổn định, nên khi nuôi tôm không sử dụng đến kháng sinh, hóa chất. Mô hình này góp phần giảm chi phí sản suất, tăng năng suất và lợi nhuận, trên một đơn vị sản xuất, năng suất trung bình tôm sú là 250 - 300kg/ha/năm, hình thức nuôi vụ tôm chủ yếu là thu tỉa thả bù, vụ tôm thả từ 2 – 3 lần, mỗi lần cách nhau 1 – 1,5 tháng, mật độ tổng thả 2 - 3 con/m2 năng suất trung bình từ 300 đến 500 kg tôm/ha. Các loại giống lúa chịu mặn, năng suất lúa trung bình 4 - 4.5 tấn/ha. Chi phí sản xuất trung bình 30-35 triệu đồng/ha. Lợi nhuận của mô hình tôm – lúa khoảng 35 – 50 triệu đồng/ha/năm.

 

Ngoài ra, vào vụ trồng lúa bà con còn kết hợp thả tôm càng xanh xen với lúa. Phương thức nuôi này không những làm giảm việc cạnh tranh diện tích sản xuất mà còn góp phần tăng thu nhập trên một mảnh đất. Nuôi tôm cang xanh trong ruộng lúa chẳng những không giảm năng suất lúa mà còn có sản phẩm tôm; năng suất đạt trung bình từ 200 – 250kg/ha, lợi nhuận từ 30 – 35 triệu đồng/ha

 

 

Ảnh 2: Mô hình luân canh tôm-lúa tại xã Vĩnh Lộc huyện Hồng Dân (ảnh Minh Phát)

 

Tuy nhiên, so với tiềm năng và lợi thế của tỉnh thì những kết quả đạt được còn thấp, chi phí sản xuất còn cao, giá cả tiêu thụ sản phẩm còn bấp bênh. Trong sản xuất còn gặp nhiều rủi ro như: thời tiết diễn biến thất thường, dịch bệnh trên các đối tượng nuôi xãy ra thường xuyên; bà con chưa quan tâm tới nguồn con giống chất lượng, chọn tôm giống giá rẻ, không qua kiểm dịch, không rõ nguồn gốc. Mặt khác, việc áp dụng phương pháp canh tác của một số nông dân còn theo tập quán củ, ít quan tâm đến các biện pháp kỹ thuật mới, ý thức bảo vệ môi trường của người sản xuất còn nhiều hạn chế…

 

Để mô hình luân canh tôm lúa tiếp tục phát triển mạnh trong thời gian tới, ngành nông nghiệp cần quy hoạch hợp lý các vùng luân canh tôm lúa để có các dự án đầu tư cơ sở hạ tầng phù hợp và chính sách tín dụng hỗ trợ cho sản xuất, Tăng cường tập huấn kỹ thuật cả về lúa và tôm, nhất là về quản lý môi trường nước và phòng trị bệnh, tổ chức lại sản suất theo mô hình hợp tác, áp dụng quy trình sản xuất an toàn theo hướng VietGap và GlolbaGap. Cải thiện nâng cao giá trị hàng hóa cả con tôm và cây lúa, tăng thu nhập cho người nông dân.

 

Biến đổi khí hậu ngày càng diễn biến theo chiều hướng xấu, mặn xâm nhập ngày càng sâu, càng lâu kết hợp với hạn. Đối phó với những diễn biến xấu này, ngoài trách nhiệm của chính quyền các cấp và các nhà khoa học trong việc quy hoạch kênh mương nội đồng, quy hoạch vùng sản xuất tôm-lúa, thì bà con nông dân cần tổ chức lại lại sản suất, theo hình thức tổ hợp tác, hợp tác xã có bao tiêu sản phẩm.

 

Việc thành lập hợp tác xã, tổ hợp tác bà con liên kết lại sẽ có quy mô sản xuất lớn thuận lợi trong việc chọn giống, cung cấp vật tư đầu vào với giá thấp hơn, thường xuyên trao đổi kinh nghiệm, dễ dàng phòng tránh, ứng phó rủi ro do biến đổi khí hậu gây ra, đống thời bà con còn chủ động tiếp nhận những kiến thức và biện pháp kỹ thuật mới từ các nhà khoa học. Từ đó thay đổi dần sang tập quán canh tác mới tiến bộ mang tính bền vững. Nhằm nâng cao hiệu quả kinh tế canh tác trên một đơn vị diện tích.

 

Bài, ảnh: Minh Phát, Trung tâm Khuyến nông Bạc Liêu.

 

 

 

 


Số lượt người xem: 250 Bản inQuay lại
Xem theo ngày Xem theo ngày