SỐ LƯỢT TRUY CẬP

0
8
0
7
3
1
7
Phổ biến kiến thức KHKT Thứ Hai, 10/02/2020, 14:00

NI LÔNG, PHÁT MINH LÀM THAY ĐỔI THẾ GIỚI TỪ TIỆN ÍCH ĐẾN HIỂM HỌA

Ni lông  (từ  tiếng Pháp:  nylon) lúc đầu được gọi là norun rồi nuron, nulon, nilon và tên sau cùng là nylon. Đây là tên gọi chung cho một nhóm các  polyme  tổng hợp, là một hợp chất cao phân tử - một loại chất dẻo với những phân tử nặng, siêu dài hợp thành bởi những thành tố nguyên tử tuần hoàn liên tục, thành phần hóa học chủ yếu là nhựa Polyetylen và Polypropylen có trong dầu mỏ kết hợp một số loại phụ gia khác. Trong quá trình trộn nguyên liệu, cơ sở sản xuất còn cho thêm một vài chất hóa học để tạo nên đặc tính riêng biệt. Nhựa Polyetylen chia thành 2 loại: Polyetylen tỷ trọng thấp (Low Density Polyethylene-LDPE) và Polyetylen tỷ trọng cao (High Density Polyethylene-HDPE). Chất liệu này được phát minh vào năm 1935 bởi Wallace Hume Carothers, một nhà phát minh người Mỹ. Ông mất vào năm 1937, trước khi nó được đưa vào sản xuất.

 

Wallace Hume Carothers (27/4/1896 – 29/4/1937). Ảnh T.L

Ngày 27/10/1938, Giám đốc Sở Hoá học của công ty Hóa học DuPont (MỸ) đã đưa ni lông vào sản xuất với sản phẩm đầu tiên là chiếc bàn chải đánh răng. Hai năm sau, năm 1940, chất liệu mới này được sản xuất đại trà là đôi vớ da chân bằng ni lông được bày bán rộng rãi trên thị trường. Sự phát minh và sản xuất ra ni lông đã làm thay đổi thế giới. Với ưu điểm mềm, mịn, bền, không thấm nước, chịu lực cao, kháng lại nấm mốc hay côn trùng, ni lông tiện ích làm bao bì, túi đựng, đóng gói hàng hóa với giá thành rẻ, tiện dụng trên nhiều lĩnh vực, ngành nghề sản xuất, dịch vụ và đời sống xã hội.

Ở Việt Nam, chưa ai xác định được thời điểm ni lông bắt đầu xuất hiện. Nhưng chắc chắn, với những tiện ích, nó trở thành vật sử dụng phổ biến. Tính trung bình mỗi năm nhân loại sử dụng khoảng 500-1.000 tỷ chiếc túi nilon, mỗi gia đình Việt Nam hàng ngày sử dụng khoảng 10 túi nilon các loại.

Túi ni lông ở Việt Nam, chủ yếu được tái chế từ những sản phẩm nhựa đã qua sử dụng, một số hóa chất có trong các sản phẩm nhựa này như: chất hoá dẻo, phẩm màu, chì, cadimi… bên cạnh các tiện ích, túi ni lông cũng mang lại những khôn lường về sức khỏe và môi trường. Chất độc tiềm ẩn trong túi ni lông sẽ tiêm nhiễm vào thức ăn, hơi thở, qua tiếp xúc.. sau đó được hấp thụ vào cơ thể qua quá trình sử dụng. Các hóa chất này tích tụ lâu ngày gây ung thư, gây ảnh hưởng xấu đến phát triển não bộ, làm thay đổi mô, biến đổi nhiễm sắc thể, sẩy thai, dị tật bẩm sinh, thay đổi nội tiết tố và nhiều hệ luỵ khác.

Các chất khí từ việc đốt ni lông, rác thải nhựa, khi phát thải ngoài môi trường sẽ tạo ra nhiều loại khí độc, trong đó có dioxin và furan là những chất cực độc có khả năng gây khó thở, ảnh hưởng tới tuyến nội tiết, giảm khả năng miễn dịch, rối loạn chức năng tiêu hoá... Đặc biệt là có nguy cơ gây ung thư khi phơi nhiễm thường xuyên.

Túi ni lông và các sản phẩm nhựa dùng một lần, hầu hết có đặc tính lâu phân hủy. Theo các nhà nghiên cứu thì phải mất từ 500 - 1000 năm túi ni lông mới bị phân hủy trong môi trường tự nhiên, khi phân hủy chúng không phân hủy hoàn toàn mà phân hủy thành những mảnh siêu nhỏ vụn có tên là “microplastics” có chiều dài khoảng 5 milimet. Những mảnh vụn đó vô tình là nguồn thức ăn và gây ra hiểm họa tiệt chủng cho động vật trên cạn lẫn dưới biển. Lượng rác thải nhựa thải ra môi trường rất lớn, hiện nay có gần 1/3 số túi ni lông rác thải mỗi ngày chưa được thu gom, xử lý. Hậu quả là rác thải nhựa, túi ni lông có mặt ở khắp nơi gây ô nhiễm môi trường nặng nề và là điều kiện để cho các loại dịch bệnh sinh sôi và phát triển. Và cuối cùng, theo quy luật tuần hoàn, con người sẽ bị tác động với tất cả những chất độc hại do mình tạo ra cho môi trường sống này.

Không phải không biết rõ tác hại của túi ni lông đối với sức khỏe của bản thân và cộng đồng nhưng đại đa số người tiêu dùng vẫn sử dụng túi ni lông như một thói quen khó bỏ. Ngày nay, túi ni lông hay rác thải nhựa đang là hiểm họa môi trường toàn cầu. Cùng với các quốc gia trên thế giới, Việt Nam đang nỗ lực để loại bỏ túi ni lông, rác thải nhựa do ô nhiễm gây ra. Mục tiêu đến năm 2020 sẽ giảm 65% số lượng túi nilon phân hủy dùng tại các siêu thị và các trung tâm thương mại lớn. Nhiều quốc gia trên thế giới đã có những giải pháp mạnh để giải quyết vấn đề này. Trên thực tế, có khoảng 40 quốc gia trên thế giới có luật cấm sử dụng túi nhựa. Chính phủ nhiều nước trên thế giới đã có những biện pháp hạn chế và thậm chí cấm hẳn việc phát túi ni lông cho khách hàng.

Rác thải túi ni lông tại bờ biển tỉnh Bạc Liêu. Ảnh minh họa

Nhận thức rõ vấn đề này, trong thời gian qua, Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo quyết liệt việc thực hiện chính sách, chiến lược để kiểm soát ô nhiễm môi trường do sử dụng túi ni lông, sản phẩm nhựa trong sinh hoạt và sản xuất; thực hiện chuyển đổi mô hình tăng trưởng, thúc đẩy xây dựng nền kinh tế tuần hoàn, trong đó chú trọng giảm thiểu, tăng cường tái chế, tái sử dụng, tận dụng tối đa giá trị của rác thải nhựa cho các hoạt động phát triển kinh tế - xã hội. Việt Nam cũng tích cực tham gia, chung tay cùng cộng đồng quốc tế ngăn chặn hiểm họa của ô nhiễm rác thải nhựa. Năm 2018 Bộ Tài nguyên và Môi trường đã phát động phong trào “Chống rác thải nhựa” với sự tham gia của các Bộ, ngành, các tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức quốc tế và cam kết của các hiệp hội doanh nghiệp, các siêu thị, Trung tâm thương mại trong việc cắt giảm các sản phẩm nhựa, túi ni lông sử dụng một lần.

Ngày  21  tháng  10  năm 2019, UBND tỉnh Bạc Liêu đã ban hành Chỉ thị về giảm thiểu chất thải nhựa trên địa bàn tỉnh. Chỉ thị yêu cầu Thủ trưởng các Sở, Ban, Ngành, Đoàn thể  cấp tỉnh, Chủ tịch  Ủy ban nhân dân các huyện, thị xã, thành phố, các công ty, xí nghiệp, cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ và người dân trên địa bàn tỉnh khẩn trương triển khai thực hiện một số giải pháp giảm thiểu thải chất thải nhựa, đẩy mạnh tuyên truyền nội dung Chỉ thị  đến tất cả cán bộ, công chức, viên chức, người lao động và đoàn viên, hội viên chung tay  hưởng ứng phong  trào chống rác thải nhựa, giảm thiểu Rác thải nhựa trên địa bàn tỉnh. Từ ngày 01/10/2019 trở đi, các Sở, Ban, Ngành tỉnh, các tổ chức chính trị - xã hội trên địa bàn tỉnh, Ủy ban nhân dân các huyện, thị xã, thành phố có kế hoạch cắt giảm sử dụng sản phẩm nhựa dùng một lần trong các cuộc họp, hội nghị, hội thảo và các hoạt động khác của cơ quan, đơn vị; không sử dụng nước uống đóng chai (có thể tích 330ml - 500ml) trong công sở và khi tổ chức các cuộc họp, hội nghị, hội thảo, chuyển sang sử dụng bình nước thể tích lớn, sử dụng chai thủy tinh, ly sứ hoặc Inox thay thế chai nhựa trong cuộc họp, hội nghị; hạn chế sử dụng, hướng đến không sử dụng túi ni lông, ly nhựa, ống hút nhựa, khăn lau sử dụng một lần trong tất cả các hoạt động của cơ quan, đơn vị.

Tin rằng, với hiểu biết từ nguồn gốc, sự tiện ích đến hiểm họa, mọi người hãy chung tay giảm thiểu sử dụng túi ni lông, chất thải nhựa, góp phần để Bạc Liêu sớm trở thành “hòn ngọc xanh trên bờ biển Tây Nam của tổ quốc” như lời Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc khi nói về tỉnh Bạc Liêu./.

Thạc sĩ Lâm Thành Đắc

Nguồn: Bản tin Tri thức Bạc Liêu Số 46 Liên hiệp Các Hội Khoa học Kỹ thuật Bạc Liêu

 

 

 

 

 


Số lượt người xem: 19 Bản inQuay lại
Xem theo ngày Xem theo ngày